Кылбурчилы уг яра изьыны…

поэты

Кин шуиз, кылбурчилэн тушмонэз ӧвӧл, пе? Куке адӟиськод кинлэсь ке бӧрдэмзэ, кылӥськод ӝожскемзэ, уката но — тынад син азяд огез мукетсэ кагемез, соку сюлэм пазьгиське. Валаськод — обидем муртлы небыт кыл вералод но — со буйгалоз, нош лек муртэз? Нош лек муртэз шуг лякыт кылын берыктыны… Лек мурт — лултэм мурт.

Кылбур — пумаз вуонэ

Акростих

Кылбурчилы уг яра изьыны.
  Ымусьтонэ гинэ ӧвӧл — уг яра ноку!
    Лыз уй инбам котрес пыжиськыку но,
      Быдэс толэзь луэ ке но ӝыны.
        Уг яра на солы янгышаны:
          Радлык понна гинэ ӧвӧл — уйысь но
Пожмам вуысь через но чеберез но
  Уг сётӥськы ни сьӧлыко муртлы.
   «Мон сьӧлыко» шуись кылбурчилы
      Аслыд кадь оскиськод — соиз но зэм ук!
        Зэмлык нош — мукетыз: со — муртъёслэсь ик
          Вылаз басьтэ сьӧлыкъёссэс турлы;
            Улля — ачиз пыр поттыса — пыдло,
              Отысь нош выльысь малы исанэз на?
                Но вордӥсько кырӟасьтэмъёс… Соин но —
                  Эн, эн изь, кылбурчи, лулъёс куло!

© Юлия Разина. Акростихи

Ма сярысь вера та акростих?

Кылбурчи сярысь гожтэмын ке но, чуръёс вискын — кылбурчи сярысь гинэ ӧвӧл. «Кылбур» татын — вылӥ ужпум.  Дышетӥсьтэн но, эмчилэн но, котькуд мукет ӧнерчилэн — аслаз вылӥ мугъёсыз-ужпумъёсыз вань, кудъёссэ ваньмыз малы ке уг адӟы, адӟымтэ кариське, валамтэ улэ аналске.

Автор аслыз ачиз вылӥ ужпум пуктэ: ассэ ачиз дун-сьӧлыктэм, дун-чылкыт кылбурчи луыны косэ. Кылбурчи ке тон, уг яра синтэм-пельтэм луыны, азьтэм кариськыны, валатэк ортчыны — ваньзэ адӟоно, кылоно, шӧдоно, валано — умойгес луоз, дырызлэсь вазь ке со тыныд усьтӥськиз. Нош аналскид ке, дун-чылкытлыкед пожмаськоз, соку зэмлык понна уд улы ни, нош выльысь кутскыны ноку бер ӧвӧл ке но, шуггес но шуггес луэ берло.

Малы кылбур — «пумаз вуон»?

Та кылбурлэн нимыз («Кылбур — пумаз вуонэ») — муромытэ но юнматэ гожтослэсь пуштроссэ. Авторлэн «Кылбурчилы уг яра изьыны» шуэмез — ассэ ачиз изьытэк курадӟытон ӧвӧл со. Пумаз вуытозяд изьытэк — кемалы ик уд чида! Татын «пумаз вуон» — улонэд ванё-буро ке но, ӧвӧл ке но (тыр толэзен но ӝыныё толэзен ӵошатэмын), ас пушкысьтыд, астэ гинэ шӧдонысьтыд кыре потон, улон котырдэ анлан-валан, юромо шугзэгес  сюресэз быръён; астэ ачид эркеятэк, жалятэк, дуннеез саптасьёслэсь философизылэсь чутрак палэнскыса, аслэсьтыд лябыттэ вормыса, муртлэсь сьӧд мылкыдзэ, кур-адӟонзэ яке сьӧлыкъёссэ — ачид пыр поттыса сямен — шайгуан; ваче син пумиськыса, сӧриськемез тупатон, тугаськемез сэрттон, погмаськемез волятон. Мурт сьӧлыкъёсыз ас пыр поттон — та метафора юн мылкыд, юн кужым сярысь.

Лулъёс сярысь кылӥ одӥг гипотеза: кинлы со тупа?

Лул сярысь гипотезаос вань гинэ — философъёслэн но, психологъёслэн но, кылбурчиослэн но, мукет гожъяськисьёслэн но. Огшоры адямилэн но, кудӥз нокыӵе тодос удысэн уг выры, — аслаз теориез, аслаз малпамез, тодонэз вань. Тани, шуом, одӥг мурт вераз мыным таӵе тунсыко валанзэ: инсьӧрмуосын но, асьмелэн Музъемэлямы сямен ик, улон вань, мугоро-луло улон татын гинэ ӧвӧл, пе. Нош котькуд инсьӧрмулы (асьмелэн планетаямы но) вылӥ инсьӧр кузё сётэ кӧня ке лул. Ваньзылы мугоръёслы со лул уг тырмы, соин ик адямиос «лултэмесь» луо: лекесь, кескичесь, лябесь — сыӵе, шуэ,  соослэн вордӥськемзы. Ма карод, жаляны гинэ кулэ, пе, соосыз… 

Кинлы каньыл, озьы валэкъясьёс ванен? Лекъяськисьлы, йыружчилы, урод, азьтэм муртлы! Сыӵе теорилы оскыса, солы — лулпуш улон сярысь малпанэз ӧвӧл ни ук — кӧня потэ лекъяськы, сьӧлыка, йыртэма, йыружа… 

. . . АСМЕ МЫДЛАНЬ ВОЗИ КЕ АЗЯДЫ —
ЮРИ ӦВӦЛ, — ВАЛАМТЭЕН СО, ДЫР…
ӜОЖМЫТ МАЛПАН ЭН ВОЗЕ ПУШКАДЫ,
СО ЛУЛ ТЫЛДЭС КЫСОЗ — КЕЛЬТОЗ ЭГЫР…

. . . ВОЖДЭС ЭН ВАЕ АЗЬМЫНӤСЬЁСЛЫ,
ЙЫРДЭС КУР ЭН КАРЕ ӜЕГАСЬЁСЛЫ…
СООС НО ЛУЫНЫ ТЫРШО ӞЕЧГЕС,
ТӤ — УТЕ — АСЬТЭЛЭСЬ — ЧЫЛКЫТЛЫКТЭС!

Понравилась статья? Поделиться с друзьями:
Добавить комментарий

;-) :| :x :twisted: :smile: :shock: :sad: :roll: :razz: :oops: :o :mrgreen: :lol: :idea: :grin: :evil: :cry: :cool: :arrow: :???: :?: :!: